Έθιμα τη Αποκριάς - Παιδικές μνήμες

ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΙΑΣ-ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ

Το σφάξιμο του χοίρου

Με το που άνοιγε το τριώδιο,την πρώτη εβδομάδα,στο χωριό ζωντάνευε ένα από τα πιο παλιά και σημαντικά έθιμα: το σφάξιμο του χοίρου!

Τα καζάνια έμπαιναν στη φωτιά από νωρίς,γεμάτα ζεματιστό νερό,έτοιμα για το μάδημα.Το χοιρινό εκτρεφόταν ολόκληρο τον χρόνο γι' αυτή τη μέρα.Ήταν ανταμοιβή κόπου και υπομονής.

Το χωριό γινόταν μια γροθιά. Άντρες, γυναίκες και παιδιά, πότε στο ένα σπίτι και πότε στο άλλο,όλοι έδιναν ένα χερι. Το έθιμο,δεν ήταν μόνο ανάγκη,ήταν και κοιννωνική πράξη, δεσμός.Τίποτα δεν πήγαινε χαμένο.Όλα τα μέρη του ζώου αξιοποιούνταν όπως πρόσταζε η παράδοση και η λιτή ζωή. Ακόμη και η κύστη γινόταν μπάλα για παιχνίδι των παιδιών, μέσα στα γέλια και τις φωνές.

Η μέρα έκλεινε με το κρέμασμα του ζώου στο τσιγκέλι του κατωγιού,όπου έμενε μέχρι την επομένη εβδομάδα των Απόκρεω,όταν γινόταν το λιώσιμο. Τότε ετοιμάζονταν τα λίπη και τα κρέαταγια να συντηρηθούν όλο τον χρόνο.

Την τσικνοπέμπτη έφτιαχναν το παστό και το χωριό μοσχοβολούσε.Το γλέντι άναβε,με κρασί, τραγούδι και χορό.Δεν ήταν όμως ένα απλό ξεφάντωμα. Το γλέντι της τσικνοπέμπτης έδενε με το πρώτο Ψυχοσάββατο,μια παράδοση που κρατά από τα βάθη της αρχαιότητας,όταν οι άνθρωποι τιμούσαν τους νεκρούς τους,προσμένοντας ταυτόχρονα τον ερχομό της Άνοιξης.

Ζωή και θάνατος, μνήμη και χαρά,μπλεγμένα σ' έναν κύκλο.Όπως έλεγαν και τα τραγούδια: Χορέψετε,χορέψετε,παπούτσια μη λυπάστε. Τούτη η γη που την πατούμε, όλοι μέσα θε να μπούμε......

Κι έτσι,με το χορό και το τραγούδι, μπαίναμε στην τελευταία εβδομάδα της Αποκριάς, που λεγόταν της Τυροφάγου.Τότε τρώγαμε μόνο τυροκομικά,προετοιμάζοντας το σώμα για τη Μεγάλη Σαρακοστή, που ακολουθούσε.

Το βράδυ της Κυριακής της Τυρινής,θυμάμαι πως βάζαμε αυγά στο τζάκι,να ψηθούν.(στη χόβολη). Όποιου το αυγό ίδρωνε,έλεγαν πως θα ήταν γερός και δυνατός.

΄΄Με αυγό κλείναμε τον κύκλο της Αποκριάς και με το κόκκινο αυγό του Πάσχα, θα τον ανοίγαμε ξανά.΄΄ Η μάνα μου έπαιρνε ένα κομμάτι τυρί και το έψηνε στη φωτιά. Έλεγε καίω ψίλους και κοριούς!

Το καίω ψίλους και κοριούς,δεν ήταν μόνο λόγια.-Σήμαινε πως ο Χειμώνας έφευγε κι η Άνοιξη ερχόταν. Έτσι ξόρκιζαν τον Χειμώνα και καλωσόριζαν την Άνοιξη.

Η επόμενη μέρα,η Καθαρά Δευτέρα,ήταν αφιερωμένη στην εξοχή και τον χαρταετό,ένα άνοιγμα προς τον ουρανό και τη φύση, σαν προετοιμασία για τον ερχομό της Άνοιξης!

Σήμερα καταλαβαίνω πως εκείνες οι μέρες δεν ήταν απλώς έθιμα,αλλά μαθήματα ζωής που μας δόθηκαν για να τα κρατήσουμε και να τα παραδώσουμε.....

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ