Τα έθιμα του Πάσχα στην Αρκαδία - Μέρος Α

 

ΕΘΙΜΑ ΠΑΣΧΑ ΑΡΚΑΔΙΑΣ

Το Πάσχα στην Αρκαδία είναι μια απ' τις πιο σημαντικές και αγαπημένες γιορτές του χρόνου.

Κάθε χωριό έχει τα δικά του ιδιαίτερα έθιμα.Καθένας μας τις δικές του αναμνήσεις.Κοινός τόπος η μαγεία του Πάσχα στην Αρκαδία.

Η εβδομάδα πριν την Μεγάλη,λέγεται Βουβή. Οι νυκοκυρές καταπιάνονταν με τις δουλειές του σπιτιού,γιατί την Μεγάλη Εβδομάδα συμμετήχαν στις εκκλησιαστικές ακολουθίες και προετοιμάζονταν πνευματικά για τη μεγάλη γιορτή της Ανάστασης.

Τα σπίτια καθαρίζονται και στολίζονται.

Το ασβέστομα : (άσπρισμα-γαλάκτισμα),είναι ένα έθιμο το οποίο συνδίαζε την καθαριότητα,την ανανέωση και τη συμβολική προετοιμασία για τη γιορτή της Ανάστασης.

Όλη η οικογένεια βοηθούσε στο άσπρισμα.Με μια μπανανόβουρτσα,(το πρώτο χέρι αραιό και το δεύτερο πηχτό),δούλευαν τον ασβέστη και άσπριζαν τοίχους ,μάντρες,πεζούλια,δέντρα.

Οι νοικοκυρές σε κάθε γειτονιά και σοκάκι συναγωνίζονταν στο ποιά θα κάνει τις πιό λεπτές γραμμές στο πεζοδρόμιο και τα σκαλάκια.Έπρεπε οι δρόμοι να είναι καθαροί,για να υποδεχτούν την περιφορά του Επιταφίου με κατάνυξη ανάβοντας κεριά και λιβάνι στο κατώφλι.

Οι φούρνοι,εψηναν συνεχώς κουλουράκια και τσουρέκια.Τα χέρια των γυναικών τύλιγαν τη ζύμη πλεξούδες.Έφτιαχναν και μερικά Λαζαράκια,που τα πρόσφεραν στα παιδιά που έλεγαν τα κάλαντα του Λαζάρου.

Την Κυριακή των Βαίων,οι νιόπαντρες ,που δεν είχαν κλείσει χρόνο,πήγαιναν τη βάγια στην εκκλησία μέσα σε μεγάλα καλάθια, για να μοιραστεί στους πιστούς.

Την Μεγάλη Πέμπτη,ημέρα του μυστικού Δείπνου,φτιάχνεται η Λαμπροκουλούρα.Είναι το πασχαλινό ψωμί για το σπίτι,το βαφτισιμιό.Βάφονται το κόκκινα αυγά,σύμβολο της ζωής και της νίκης απέναντι στο θάνατο.Οι νονοί ψώνιζαν στα βαφτιστήρια.Θυμάμαι μια γιαγιά που μου έλεγε:Μεγάλη Πέμπτη, θα αγοράζεις κάτι καινούριο για όλους στην οικογένειά σου.Έστω κι ένα ζευγάρι κάλτσες!

Θρησκευτικές εκδηλώσεις της Μεγάλης Εβδομάδας,στα μοναστήρια της Αρκαδίας σε μετεφέρουν σε άλλη εποχή.

Τελετή του Ιερού Νιπτήρα,στην Ιερά μονή Βαρσών.

Περιφορά Επιταφίων στην Τρίπολη.Οι κάτοικοι ακολουθούν τον στολισμένο Επιτάφιο της ενορίας τους,κρατώντας κεριά,δημιουργώντας μια κατανυκτική ατμόσφαιρα.Με τις χοροδίες της πόλης να ψάλουν το :αι γεναιαί πάσαι.

Μετά την Ανάσταση,στήνονται οι ψησταριές στην Αρκαδική πρωτευουσα. Την Κυριακή το πρωί,στην κεντρική πλατεία,αρχίζει το μεγάλο γλέντι με τη συμετοχή χορευτικών συγκροτημάτων,ενώ οι ντόπιοι και ξένοι,ζωντανεύουν το έθιμο της κλεφτουριάς.Προσφέρονται αρνί,Τριπολιτσιώτικο κρασί, κόκκινα αυγά και μεζέδες.

συνεχίζεται.......

Αναστασία Παπαηλίου