Στις 28 Μαΐου 1952 οι γυναίκες στην Ελλάδα αποκτούν δικαίωμα ψήφου
Στις 28 Μαΐου 1952 οι γυναίκες στην Ελλάδα αποκτούν δικαίωμα ψήφου
Η συμμετοχή στις εκλογές είναι σήμερα ένα δεδομένο και αναφαίρετο δικαίωμα όλων των πολιτών στην χώρα μας. Δεν ήταν όμως πάντα έτσι. Το εντυπωσιακό είναι πόσο πρόσφατα θεσμοθετήθηκε η καθολική ψήφος για όλους και κυρίως για όλες. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε ότι η Νέα Ζηλανδία είναι η πρώτη χώρα στον κόσμο που έδωσε δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες το 1893, μετά από έντονους αγώνες.
Στις 5 Φεβρουαρίου 1930 με Προεδρικό Διάταγμα οι
Ελληνίδες αποκτούν για πρώτη φορά δικαίωμα ψήφου στις δημοτικές και κοινοτικές
εκλογές. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος σε ομιλία του τον Ιούλιο του 1929 αναφέρει
: .«όσον αφορά τάς δημοτικάς και κοινοτικάς εκλογάς, νομίζω ότι το
πράγμα είνε αρκετά ώριμον και ότι πρέπει να δώσωμεν εις τας γυναίκας το
δικαίωμα της ψήφου, διότι είνε χρησιμώταται μετέχουσαι και εις το ζήτημα της
υγείας, της φιλανθρωπίας, της εποπτείας των νοσοκομείων και των άλλων
ζητημάτων».
Φυσικά η κατάκτηση αυτή δεν ήρθε χωρίς προσπάθεια και
αγώνες από την πλευρά των γυναικών. Σε ό,τι όμως αφορούσε την ψήφο στις
βουλευτικές εκλογές, ο Βενιζέλος δήλωσε « Αληθινά δηλαδή δεν είμαι
μακρυά από ότι ημπορούμεν και εκεί να δώσουμε το δικαίωμα της ψήφου, δεν είμαι
όμως ακόμη ώριμος ούτε εγώ να το δεχθώ αυτό το πράγμα… είνε πολύ να προσθέσωμεν
ένα όγκον ακόμα αγραμμάτων εις τον σύλλογον των εκλογέων της Ελλάδος.». H
συμμετοχή στις κοινοτικές εκλογές για τις γυναίκες δεν ήταν καθολική. Στους
εκλογικούς καταλόγους συμμετείχαν μόνο όσες είχαν περάσει το 30ο έτος της
ηλικίας και είχαν τελειώδσει το δημοτικό.
Η πολιτική ψήφος καθυστέρησε όμως πολύ, ακόμα,
καθώς οι πρώτες βουλευτικές εκλογές στις οποίες συμμετέχουν γυναίκες ήταν
το 1956. Με νόμο που ψηφίζεται στις 28 Μαΐου 1952, αναγνωρίζεται
δικαίωμα στις γυναίκες να εκλέγουν, αλλά και να εκλέγονται. Παρόλα αυτά, οι
γυναίκες δε συμμετέχουν στις αμέσως επόμενες εκλογές, οι οποίες γίνονται το
Νοέμβριο του ίδιου έτους, διότι οι εκλογικοί κατάλογοι δεν πρόλαβαν να
ενημερωθούν.
Η πρώτη κάλπη που συμπεριλαμβάνει γυναίκες στην Ελλάδα
είναι αυτή του Φεβρουαρίου του 1956. Οι Λίνα Τσαλδάρη της ΕΡΕ και Βάσω
Θανασέκου της Δημοκρατικής Ένωσης κέρδισαν την είσοδό τους στο Ελληνικό
Κοινοβούλιο. Η πρώτη γίνεται η πρώτη γυναίκα Υπουργός στην χώρα μας, αφού
αναλαμβάνει το Υπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας στην κυβέρνηση Καραμανλή.
Οι αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών ξεκινούν πολύ
πριν το 1930, στην Ελλάδα. Ένα από τα πιο σημαντικά πρόσωπα για το
ελληνικό φεμινιστικό κίνημα ήταν η Καλλιρόη Παρρέν, η οποία ήδη από το 1887
εκδίδει την “Εφημερίδα των Κυριών”, μέσω της οποίας προσπαθεί, για
περισσότερες από τρεις δεκαετίες, να αφυπνίσει τις γυναίκες και να διεκδικήσει
τα βασικά για όλους τους πολίτες δικαιώματα. Την αμέριστη στήριξη τους στο έργο
της Παρρέν εξέφρασαν ο Κωστής Παναμάς και ο Γρηγόριος Ξενόπουλος, μεταξύ άλλων.
Η ίδια εξορίστηκε για τα πολιτικά της φρονήματα το 1918, στην Ύδρα για περίπου
10 μήνες. Πεθαίνει το 1940 και κηδεύεται δημοσία δαπάνη.
Στις χώρες της Δύσης η ψήφος των γυναικών έρχεται,
επίσης, με μεγάλη καθυστέρηση. Στην Ευρώπη η πρώτη χώρα που δίνει δικαίωμα
ψήφου στις γυναίκες είναι η Φινλανδία το 1907, ενώ στις ΗΠΑ οι πρώτες
εκλογές στις οποίες συμμετέχουν γυναίκες γίνονται το 1920. Εντυπωσιακό είναι
ότι στην Ελβετία η πρώτη κάλπη με γυναίκες ψηφοφόρους λαμβάνει χώρα το 1971!
Σίγουρα πλέον η ψήφος είναι καθολική, αλλά ποιες είναι
οι πραγματικές αναλογίες γυναικών και ανδρών στην πολιτική σκηνή της χώρας μας,
αλλά και του δυτικού κόσμου; Φυσικά, αν θελήσουμε να θέσουμε τα πράγματα σε
παγκόσμιο επίπεδο, θα δούμε τις πραγματικές ανισότητες.
Το βέβαιο είναι ότι ως πλανήτης έχουμε ακόμα πολύ
δρόμο να διανύσουμε, έως ότου φτάσουμε να μιλάμε για ίσα πολιτικά δικαιώματα ή
για ίσα δικαιώματα, εν γενει.
