12-06-1897. ""Ο Ελβετικός Σουγιάς. Το διασημότερο πολυεργαλείο.''''
12-06-1897. ""Ο Ελβετικός Σουγιάς. Το
διασημότερο πολυεργαλείο.''''
Ο διάσημος ελβετικός σουγιάς, εργαλείο για στρατιώτες
και κατασκηνωτές, είναι δημιούργημα του Ελβετού µαχαιροποιού Καρλ Έλσενερ (9
Οκτωβρίου 1860 - 26 Δεκεμβρίου 1918). Το 1891 ανακάλυψε ότι οι σουγιάδες τσέπης
του Ελβετικού Στρατού ήταν κατασκευασμένοι στη Γερµανία. Έτσι σκέφτηκε να
κατασκευάσει έναν ελβετικό σουγιά για τις Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας του. Την
ίδια χρονιά παρουσίασε το δημιούργημα του, το ''Soldier’s Knife''. Ο νέος σουγιάς
διέθετε ξύλινη λαβή, λεπίδα, κατσαβίδι, ανοιχτήρι και ένα µικρό τρυπάνι. Το
πολυεργαλείο αυτό άρεσε στους Ελβετούς στρατηγούς και γρήγορα αποτέλεσε
στρατιωτικό εξοπλισμό. Ο Ελσενερ συνέχισε να βελτιώνει το μοντέλο µε διάφορες
παραλλαγές, όπως το ''Farmer’s knife''.
Στις 12 Ιουνίου του 1897 κατοχύρωσε την εφεύρεσή του.
Τότε παρουσίασε το ''Οfficer’s knife''. Ήταν πιο ελαφρύ και κοµψό, ενώ διέθετε
λεπίδες και στις δύο πλευρές της λαβής. Με ένα ειδικό ελατήριο τις συγκρατούσε
και τις επανέφερε στην αρχική τους θέση, καθώς και τιρµπουσόν για φελλούς. Ο
σουγιάς έγινε εξαιρετικά δηµοφιλής. Το 1909, για να τιµήσει τη χώρα του, έβαλε
πάνω στη λαβή του σουγιά το εθνικό σύµβολο της Ελβετίας, τον σταυρό πάνω σε
ασπίδα. Έτσι απέκτησε ένα ξεχωριστό σήµα, για να ξεχωρίζει ώστε να µην το
συγχέουν οι αγοραστές µε τα ανταγωνιστικά προϊόντα της αγοράς. Την ίδια χρονιά,
ο Έλσενερ χάνει τη µητέρα του και για να την τιµήσει δίνει στην εταιρεία του το
όνοµά της, VICTORIA. Λίγο αργότερα, γοητευµένος από το ανοξείδωτο ατσάλι Ιnox, αλλάζει
το όνοµα της εταιρείας σε VICTORINOX.
Tο μαχαίρι τσέπης του Έλσενερ είχε αποκτήσει οπαδούς
σε όλη την Ευρώπη, αλλά με τον Β’ Παγκόσµιο Πόλεµο η δηµοσιότητα του έγινε
διεθνής. Τα Συμμαχικά στρατεύματα εντυπωσιάστηκαν από τις δυνατότητές του
μικρού πολυεργαλείου. Λόγω δύσκολης προφοράς του γερµανικού ονόματος του
"Offizermessier", επικράτησε το αγγλικό όνοµα ''Swiss Army Knife'', η
ονοµασία µε την οποία θα επικρατούσε διεθνώς. Το 2006 η Βικτόρινοξ εξαγόρασε
την αντίπαλο μαχαιροποιία Βένγκερ κι έγινε η μόνη παραγωγός του πολυσουγιά στην
Ελβετία. Στην Υφήλιο υπάρχουν και άλλες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον
τομέα αυτό. Κάθε χρόνο η Βικτόρινοξ προμηθεύει με 50.000 κομμάτια τον Ελβετικό
στρατό και την υπόλοιπη παραγωγή της την διαθέτει στο διεθνές εμπόριο εξάγοντας
σε 100 χώρες.
Σήμερα ο Ελβετικός σουγιάς τσέπης θεωρείται ως το
δημοφιλές δώρο ανάµεσα σε εξερευνητές, αναρριχητές, ψαράδες, μέχρι και
αστροναύτες. Το ''Οfficer’s knife'' υπολογίζεται ότι παράγεται σε 100
διαφορετικές παραλλαγές. Αυτές περιλαμβάνουν ψαλίδι, οδοντογλυφίδα, µικρό
πριόνι, στυλό, µαχαιράκι, λίµα νυχιών, ενώ το πιο επιτυχηµένο σε πωλήσεις
µοντέλο διαθέτει 16 λεπίδες και 24 εργαλεία με χάρακα και κόπτη σύρµατος.
Πρόσφατα η Victorinox παρουσίασε µία έκδοση που φέρει µονάδα αποθήκευσης USB
καθώς και ακτίνα λέιζερ, ενώ για τους πολυταξιδεµένους σχεδίασε ένα
πολυεργαλείο με απουσία των αιχμηρών αντικειμένων που δεν είναι δεκτά, σύµφωνα
µε τους κανονισμούς ασφαλείας των αεροδροµίων.
Οι απόγονοι του Καρλ Έλσενερ εξακολουθούν να διοικούν
την Victorinox. Ο ίδιος, αν ζούσε, θα ήταν βαθύτατα ικανοποιηµένος για την
παγκόσµια φήµη που απέκτησε το ποιοτικό δηµιούργηµά του. Ακόμη περισσότερο τώρα
πια που ο Γερµανικός Στρατός προµηθεύεται πλέον τον Ελβετικό σουγιά του.
