Νίκος Ξυλούρης, γνωστός επίσης και με το παρατσούκλι Ψαρονίκος
Ο Νίκος Ξυλούρης, γνωστός επίσης και με το
παρατσούκλι Ψαρονίκος ή τον τιμητικό χαρακτηρισμό Αρχάγγελος
της Κρήτης (Ανώγεια Ρεθύμνης,
7 Ιουλίου 1936 - Πειραιάς, 8 Φεβρουαρίου
1980) ήταν Έλληνας μουσικός και τραγουδιστής του λαϊκού, του δημοτικού και
του έντεχνου τραγουδιού.
Θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους Έλληνες μουσικούς, ενώ συνέβαλε
αποφασιστικά στη διάσωση της κρητικής παραδοσιακής μουσικής.
Γεννήθηκε το 1936, στα Ανώγεια, ορεινό
χωριό Επαρχίας Μυλοποτάμου Νομού Ρεθύμνης της Κρήτης, από οικογένεια με
μουσική παράδοση και πολλούς λυράρηδες. Στα πέντε
του χρόνια, όταν στρατεύματα γερμανικής κατοχής έκαψαν
το χωριό του, ξεριζώθηκε από τον τόπο του μαζί με τους υπόλοιπους κατοίκους, οι
οποίοι μεταφέρθηκαν σε χωριό της επαρχίας, όπου παρέμειναν μέχρι και την
απελευθέρωση της Κρήτης. Αδέλφια του είναι οι επίσης γνωστοί μουσικοί της
κρητικής μουσικής, Αντώνης Ξυλούρης (Ψαραντώνης) και Γιάννης
Ξυλούρης (Ψαρογιάννης).
