Την 1η Οκτωβρίου 1873 η Αθήνα ξυπνά με κάτι πρωτόγνωρο για τα δεδομένα του νεαρού ελληνικού κράτους: μια πολιτική εφημερίδα που δεν θα εμφανίζεται κάθε λίγες ημέρες, αλλά κάθε μέρα.
«Εφημερίς»: Η πρώτη καθημερινή πολιτική εφημερίδα της Ελλάδας – Σαν σήμερα 1η Οκτωβρίου 1873
Οι τέσσερις σελίδες της, η τιμή της και η πορεία 153 χρόνων του ελληνικού ημερήσιου Τύπου μέχρι τη σημερινή εποχή του Διαδικτύου.
Την 1η Οκτωβρίου 1873 η Αθήνα ξυπνά
με κάτι πρωτόγνωρο για τα δεδομένα του νεαρού ελληνικού κράτους:
μια πολιτική εφημερίδα που δεν θα εμφανίζεται κάθε λίγες ημέρες, αλλά κάθε
μέρα.
Ο τίτλος της λιτός: «Εφημερίς». Ιδρυτής και εκδότης ο
Δημήτριος Κορομηλάς και στα πρώτα χρόνια αρχισυντάκτης ο Ιωάννης Καμπούρογλου.
Η έκδοσή της θεωρείται ορόσημο για την καθιέρωση της καθημερινής δημοσιογραφίας
στην Αθήνα.
Τέσσερις
σελίδες για να χωρέσει η Ελλάδα και ο κόσμος
Η πρώτη «Εφημερίς» ήταν μικρού σχήματος, τετρασέλιδη και
δίστηλη. Η μεγάλη καινοτομία της ήταν ότι έδινε έμφαση στην είδηση και όχι
αποκλειστικά στα μακροσκελή πολιτικά άρθρα που χαρακτήριζαν μεγάλο μέρος του
Τύπου της εποχής.
Στις σελίδες της υπήρχαν πολιτικές ειδήσεις
από την Ελλάδα και το εξωτερικό, οικονομικές πληροφορίες, πρακτικά της Βουλής,
δικαστικό και αστυνομικό ρεπορτάζ, πολιτισμός, αλλά ακόμη και πληροφορίες για
τα δρομολόγια πλοίων και τρένων.
Τα γραφεία της βρίσκονταν στην οδό Ερμού 291 στην Αθήνα.
Για την αρχική τιμή του φύλλου οι ιστορικές πηγές δεν
συμφωνούν απολύτως. Υπάρχουν αναφορές για 3 λεπτά της δραχμής, ενώ άλλες πηγές
αναφέρουν 5 λεπτά. Ασφαλέστερο, επομένως, είναι να σημειωθεί ότι η εφημερίδα
πωλούνταν για λίγα λεπτά της δραχμής και ότι η τιμή μεταβλήθηκε στη διάρκεια
της ζωής της.
Δεν ήταν ένα πείραμα – Έζησε για δεκαετίες
Η «Εφημερίς» δεν αποδείχθηκε μια σύντομη εκδοτική
προσπάθεια. Η πρώτη περίοδος της έκδοσής της διήρκεσε από το 1873 έως το 1901.
Επανεκδόθηκε το 1912 και συνέχισε μέχρι το 1922. Η
Βιβλιοθήκη της Βουλής διαθέτει φύλλα της τελευταίας χρονιάς έως και τις 11
Νοεμβρίου 1922.
Μετά
τον Κορομηλά άνοιξαν οι πύλες του ημερήσιου Τύπου
Η επιτυχία του εγχειρήματος έδειξε ότι υπήρχε πλέον
κοινό που ήθελε καθημερινή ενημέρωση.
Στα χρόνια που ακολούθησαν εμφανίστηκαν ιστορικοί
τίτλοι. Η «Ακρόπολις» του Βλάση Γαβριηλίδη το 1883, η «Εστία», το «Εμπρός», το
«Σκριπ», το «Άστυ» και δεκάδες άλλες εφημερίδες.
Μέσα στον 20ό αιώνα ακολούθησαν τίτλοι που σφράγισαν
διαφορετικές εποχές: «Αθηναϊκή», «Βραδυνή», «Έθνος», «Καθημερινή»,
«Απογευματινή», «Τα Νέα», «Ελευθεροτυπία», «Ελεύθερος Τύπος» και πολλοί ακόμη.
Πόσες εφημερίδες κυκλοφόρησαν και πόσες έκλεισαν;
Δεν υπάρχει ένα ενιαίο, πλήρες δημόσιο μητρώο που να
μας επιτρέπει να πούμε με επιστημονική ακρίβεια ότι από το 1873 έως σήμερα
κυκλοφόρησαν ακριβώς Χ ημερήσιες εφημερίδες και έκλεισαν Ψ.
Advertisement
Από τις σελίδες της πέρασαν μεγάλα ονόματα
των ελληνικών γραμμάτων, μεταξύ των οποίων ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο Κωστής
Παλαμάς και ο Ανδρέας Καρκαβίτσας.
Η εικόνα όμως είναι σαφής: εκατοντάδες
τίτλοι εμφανίστηκαν στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη και στην περιφέρεια, άλλαξαν
ιδιοκτησία ή ονομασία, ανέστειλαν την έκδοσή τους, επανεκδόθηκαν ή έκλεισαν
οριστικά.
Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο το Αρχείο Εφημερίδων της
Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης περιλαμβάνει περισσότερους από
15.000 τόμους περίπου 280 διαφορετικών τίτλων, ενώ η συγκεκριμένη συλλογή
αρχίζει κυρίως από το 1902.
Σήμερα εξακολουθούν να κυκλοφορούν ημερήσιες πολιτικές,
οικονομικές και αθλητικές εφημερίδες, αλλά ο αριθμός τους είναι ένα μικρό
κλάσμα των τίτλων που εμφανίστηκαν συνολικά στα 153 χρόνια της ιστορίας του
καθημερινού ελληνικού Τύπου.
