Ο ΓΑΜΟΣ ΤΟΤΕ..........
Ο γάμος άλλοτε δεν ήταν μια απλή τελετή,αλλά γεγονός ολόκληρης της κοινότητας.Έθιμα,ρόλοι και τραγούδια συνόδευαν την ένωση δύο ανθρώπων,ενώνοντας μαζί και τα σόγια τους.
Όλα άρχιζαν με το προξενιό.Ξεχωριστός ήταν ο ρόλος του συμπεθεροκόπου ή της προξενήτρας.
Ο προξενητής, πρόσωπο έμπιστο και σεβαστό αναλάμβανε να φέρει σε επαφή τις δυο οικογένειες.
Ακαταμάχητο προτέρημα ήταν η προίκα της νύφης.Ο πατέρας της νύφης υποβάλει έγγραφη δήλωση με το ύψος της προίκας:΄΄το προικοσύμφωνο΄΄.Γίνονται αντιπροτάσεις απ' τη μεριά του γαμπρού κι αν συμφωνήσουν δίνουν τα χέρια.Τα ΄΄τελειώνουν΄΄.Δίνουν ΄΄λόγο΄΄.
Η ημερομηνία οριζόταν και ξεκινούσαν οι προετοιμασίες του γάμου.
Οι γάμοι στην Αρκαδία,χαρακτηρίζονταν από έντονα λαϊκά στοιχεία.Γίνονταν πάντα Κυριακή και στην ενορία της νύφης.(μαχαλά).Αν η νύφη ήταν από διαφορετικό χωριό, στον τόπο της.Γάμοι δεν τελούνταν:Σαρακοστή,χειμώνα,σε δίσεκτα χρόνια και τον Μάιο.(τότε ζευγάρωναν οι γάιδαροι).
΄΄Όλα ανάποδα κι ο γάμος την Τετάρτη.΄΄(έλεγαν).Αν η νύφη ήταν χήρα, έμπαινε απ' την πίσω πόρτα ή το παράθυρο!
Όλοι γινόντουσαν μια γροθιά.
Ο γαμπρός με τη βοήθεια φίλων και συγχωριανών,είχε να επιστρατεύσει άλογα και μουλάρια για τη μεταφορά των προικιών και της νύφης.-Η νύφη πήγαινε με άσπρο άλογο στο σπίτι του γαμπρού.Έπρεπε να επιμεληθεί και τη μουσική με τους οργανοπαίχτες..
Τα ταβούλια ή νταούλια ήταν τοπικά μουσικά συγκροτήματα, με τρεις συνήθως οργανοπαίχτες.Υπήρχαν και περιπλανόμενα μουσικά όργανα με κλαρίνο και βιολί.
Η νύφη ,έπρεπε να έχει ετοιμάσει την προίκα της και με τη βοήθεια των γονιών της ,ολόκληρο το νοικοκυριό:χαλκώματα,γυαλικά,καθώς μερικά χωραφάκια και μετρητά!
Οι εορτασμοί διαρκούσαν μια εβδομάδα.Τα γλέντια και οι προετοιμασίες γινόντουσαν ξεχωριστά για το κάθε σόι. Ο γαμπρός με τη νύφη δεν συνατιόνταν πριν το γάμο.(Αν τύχαινε να συναντηθούν τους έβαζαν σαμάρι,ή τους μουτζούρωναν).
Το κάλεσμα,(σημερινό προσκλητήριο), ήταν τρία κουφέτα και δύο γαρύφαλλα,τυλιγμένα σε λευκό χαρτί.Μοιράζονταν με το ΄΄κάνιστρο΄΄,από νέους που είχαν στη ζωή και τους δυό γονείς τους.
Οι γυναίκες,αναλάμβαναντην προετοιμασία των γλυκών ,ψωμιών,συγίρισμα σπιτιού,την επιμέλεια και το στήσιμο της προίκας:Τα ρούχα όμορφα διπλωμένα,στολισμένα με δαντέλες,στημένα σε γιούκο.Στην κορυφή βάζανε γεμισμένα μαξιλάρια.
Οι άντρες της κάθε οικογένειας,αναλάμβαναν το φαγητό και το κρασί.
Κι ερχόταν η μέρα του γάμου.
Πρωί -πρωί ο γαμπρός με τους φίλους του και με τον ήχο των οργάνων,πηγαίναν στο σπίτι του κουμπάρου.Μετά τα κεράσματα και τα γλυκά συνέχιζαν στο σπίτι του γαμπρού με τραγούδι,κέφι,πειράγματα και πολλά αστεία απο ελευθερους συγγενείς και φίλους.Για να κάνουν στο τέλος ΄΄το ξύρισμα του γαμπρού΄΄.
Στο σπίτι της νύφης,στόλιζαν και τραγουδούσαν:Νύφη μου πόσο τ' αγόρασες αυτό το παληκάρι: Απάνω στην τριανταφυλιά,έφτιαξε η πέρδικα φωλιά.Ο πατέρας της ΄ελεγε:νύφη μου να σε παίνευα,αλλά είσαι παινεμένη.Από τα νύχια στην κορφή στ' άσπρα στολισμένη.....
Ξεχωριστή θέση στα γαμήλια δρώμενα,είχε το πόδεμα απ' τον μπραζέρη και η κουλούρα του γάμου.Ο μπραζέρης,αφού καταφέρνει με το ασήμωμα να φορέσει το παπούτσι στη νύφη,βγάζει την κουλουρα απ' το σακούλι και τη μοιράζει μαζί της.
Ο γαμπρός πήγαινε με ακολουθία να πάρει τη νύφη,τραγουδώντας την πατινάδα του δρόμου: Ας παν να δουν τα μάτια μου.....
Ο πιο γρήγορος νέος φίλος του γαμπρού, έτρεχε να πάρει ΄΄τα συχαρήκια΄΄,πως ο γαμπρός ξεκίνησε για την εκκλησία!Η νύφη τον κέρναγε μια τσότρα κρασί και του κρέμαγε στο πέτο τη μεσσήνα.(μεταξωτό πολύχρωμο,καλαματιανό μαντήλι).
Στην εκκλησία,υποδέχονται το συμπεθεριό,τραγουδώντας:κιτρολεμονιά και ματζουράνα μου,αρνήσου του δικούς σου κι έλα αντάμα μου......
Ο γαμπρός πρώτα έσκυβε φιλούσε το χέρι του πεθερού και μετά φιλούσε τη νύφη.
Κατά τη διάρκεια του μυστηρίου,ο κουμπάρος αλλάζει τις βέρες και τα στέφανα που είναι δεμένα μεταξύ τους με κορδέλα.Με το ίδιο ποτήρι απ' τα χερια του ιερέα,έπιναν και οι δύο,συμβολίζοντας την κοινή πορεία στη χαρά και τη λύπη.Το υπόλοιπο κρασί έπινε ο κουμπάρος,σπάζοντάς το στη συνέχεια,σε μια συμβολική πράξη,που σήμαινε το αμετάκλητο της ένωσης.Στο Ησαία χόρευε, έπεφτε το ρύζι βροχή,για να ριζώσει το ζευγάρι.
Ο χορός στηνόταν στο προαύλιο της εκκλησίας.Η νύφη,άνοιγε τον κύκλο με το μαντήλι στο χέρι,ενώ γύρω συγγενείς και χωριανοί τραγουδούσαν, καμάρωναν.Η χαρά απλωνόταν σε όλο το χωριό!
Όταν το ζευγάρι έφτανε στο καινούριο σπιτικό,η νύφη πάταγε ένα σίδερο στο κατώφλι,η πεθερά τους τύλιγε με ένα λευκό μαντήλι τους οδηγούσε στο εσωτερικό και τους μέλωνε,για ΄ναναι η ζωή τουςγλυκιά και αρμονική.
Τα όργανα αποσύρονταν και ξεκινούσε το φαγοπότι!Μετά το φαγητό, άρχιζαν τα τραγούδια της ΄΄τάβλας΄΄.Ξεκινούσε ο μεγαλύτερος στην ηλικία λέγοντας έναν με δυό στίχους απ' το τραγούδι και οι υπόλοιποι επαναλάμβαναν.Όταν τελείωνε το τραγούδι,σήκωνε το γεμάτο ποτήρι και προκαλούσα τον επόμενο: επάνω σου ,κ. Τάδε ή καλώς να σε'βρω.
Έτσι το τραγούδι γινόταν σκυτάλη,περνώντας από χέρι σε χέρι κι από καρδιά σε΄καρδιά.
Τις πρώτες πρωινές ώρες,οι γλετζέδες που ξενύχτησαν,μαζί με συγγενείς της νύφης,ξυπνούσαν το ζευγάρι τραγουδώντας.:τώρα τα πουλιά τώρα τα χελιδόνια.....Οι δυο οικογένειες γίνονταν μία,συνεχίζοντας το γλέντι.
Ήταν η κορυφαία διαδικασία,το τέλος και ταυτόχρονα η αρχή:΄΄Τα πιστρόφια''.Οι δυο οικογένειες γίνονταν μία,συνεχίζοντας το γλέντι μέσα σε πνεύμα συμφιλίωσης,συγγένειας και κοινής πορείας.
Κι ενώ περνούν τα χρόνια και μαζί τους έθιμα και συνήθειες,ο γάμος παραμένει σταθμός ζωής και σημαντικό γεγονός μέχρι σήμερα.
